Сомонаи пешина | Сш, 20 Апрел 2021 / 09:04
ТОҶ     РУС     ENG

«Фарҳанг ҷавҳари ҳастии миллат аст»

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам
Эмомалӣ Раҳмон

Ҳифзи ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ҳамчун мероси гаронбаҳои миллию умумибашарӣ- вазифаи инсонӣ ва шаҳрвандии ҳар яки мост. Биёед ин ганҷи пурқиматро чун гавҳараки чашм ҳифзу эҳё намоем, ба наслҳои оянда мерос гузошта, дар барқароркунии онҳо саҳми босазо гузорем.

«Мисгарӣ — бозгӯи рамзҳо, эътиқод ва анъанаҳои мардумӣ». Таҳти чунин унвон дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон намоиш оғоз шуд

1-245 апрел дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон бахшида ба ҷашни 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон намоиши «Мисгарӣ — бозгӯи рамзҳо, эътиқод ва анъанаҳои мардумӣ» оғоз ёфт, ки  то аввали моҳи май идома меёбад. Сокинон ва меҳмонони пойтахт метавонанд зимни тамошои он доир ба таърихи мисгарӣ маълумоти пурра пайдо намоянд.

Бахшида ба ин намоиш бо иштироки директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон Аҳлиддин Ибодуллозода, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Юсуфшоҳ Яқубов, ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ Нуъмонҷон Усмонзода ва устодон аз Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, Донишгоҳи давлатии шаҳри Бохтар ба номи Носири Хусрав конфронси илмӣ сурат гирифт.

Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон Аҳлиддин Ибодуллозода зикр намуд, ки «тоҷикон чун миллати ҳунарманду тамаддунофар ҳанӯз аз давраҳои қадим аз тамоми асрори табиат бохабар буда, дар офаридану сохтани воситаҳои рӯзгордорӣ қудрати бузурги ҳунармандӣ доштаанд».

Дар намоиш аз фонди тиллоии Осорхонаи миллии Тоҷикистон зиёда аз 400 адад зарфҳои мисии мунаққаш, аз қабили лаълӣ, табақ, чойник, офтоба, кӯза, коса, обгир, рангдон, зермон, дастшӯй, обрез, шамъдон ва дигар намудҳои ҳунари мисгарӣ марбут ба давраҳои гуногуни таърихи миллати тоҷик ба маъраз гузошта шудаанд. Осори ба намоиш гузошташуда бори нахуст буда, дорои аҳамияти муҳими таърихист ва далолат аз он мекунад, ки миллати тамаддунофари тоҷик аз қарнҳои дури таърих пешаи ҳунармандӣ доштаанд.

Дар як гӯшаи намоиш аз ҷониби мутахассисони Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба иштирокчиён раванди мавриди тармиму таҳким қарор гирифтани сиккаҳо ва дигар зарфҳои мисӣ нишон дода шуд. Дар кори конфронси илмӣ доираи васеи олимон, муаррихон, коршиносон ва донишҷӯён иштирок намуда, доир ба таърих ва паҳлуҳои гуногуни ҳунари мисгарии халқи тоҷик сухан гуфтанд.

 

Мисгарӣ яке аз касбҳои маъмули тоҷикон буда, нақшу нигори зарфҳои мисӣ таҷассумгари олами зебою рангини ҳунари тоҷикон мебошад. Дар онҳо роз ва рамзи таъриху фарҳанги гузаштаи дурахшони ниёгони мо нуҳуфтаанд.

Бояд гуфт, ки мисгарони чирадаст аз мис офтоба, кӯза, коса, шоҳкоса, лаълӣ, чойҷӯш, чойнак, сурмадон, шамъдон, дастшӯ, туфдон, чилим, носкаду, ӯсмаҷӯшак, харбузатарошак, рангдон, қаламдон ва ороишоти занонаю мардона тайёр мекарданд. Бо сабаби мулоим буданаш мис барои мунаққашсозӣ хеле мусоид аст. Нақшҳои зарфҳои мисиро ба чор гурӯҳи асосӣ — ислимӣ, ҳандасавӣ, зооморфӣ ва эпиграфӣ тақсим менамоянд. Хусусияти хос ва хеле муҳими нақши тоҷикии зарфҳои мисӣ аз он иборат аст, ки ҳар нақш номи алоҳида дорад. Барги бед, барги маҷнун, бодом, бодоми сарбаргӣ, бодоми сармадохил, бодоми пушти моҳӣ, бутта, гулдона, гули ғӯза, мадохили дурафтора, мадохили якрафтора, гулъизори ироқ, ислими бодом, себарга, гули ихтиёр, гули нав ва ғайраҳо аз ҳамин қабил мебошанд. Нақшу нигори зарфҳои мисӣ дар зарфҳои сафолӣ, сангӣ, тиллоӣ, нуқрагӣ, биринҷӣ, чӯбӣ ва ёдгориҳои меъморӣ низ ба назар мерасанд.

Мисгарон коркарди маҳсулоти мисиро дастӣ иҷро менамуданд. Зарфҳои калони мисиро дар аввал ҷудо-ҷудо омода сохта, баъд онҳоро бо усули кӯбидан бо ҳам васл мекарданд. Пас аз пайванд кардан зарф пурра тоза карда мешуд. Сипас кандакорон, ки онҳоро наққош меномиданд, ба кандани нақшҳо шурӯъ мекарданд.

АМИТ «Ховар»